SES BİLGİSİ

B) ÜNSÜZ (SESSİZ) HARFLER

Ses yolunda bir engele uğrayarak oluşan yalnız başına söylenemeyen seslere "ünsüz harfler" denir.

Bu sesler ancak bir ünlü yardımıyla söylenebilir.

 Tûrkçede 21 ünsüz vardır. Bunlar, b, c, ç, d, f- Q. ğ- n, j, k, l, m, n, p, r, s, ş, t, v, y, z sesleridir.

Ünsüzler, çıkış biçimlerine ve ses tellerinin titreşimlerine göre gruplandınlır.

1)      Çıkış biçimlerine göre :

Sürekli ünsüzler: f, ğ, h, j, l, m, n, r, s. ş, v, y, z

Süreksiz ünsüzler: b, c. ç, d, g, k, p, t

2)      Titreşimlerine göre :

Sert ünsüzler : ç, f, h. k, p, s, ş, î

Yumuşak ünsüzler: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z
Ünsüzlerin bu özelliklerini bir tabloda şöyle gösterebiliriz:

  SERT YUMUŞAK
SÜREKLİ f, h, s, ş ğ, j, 1, m, n, r, v, y. z
SÜREKSİZ ç. k. p, t b. c, d. g

"Fıstıkçı Şahap" ifadesindeki ünsüzler sert ünsüzleri, "kitapçı" sözcüğü de sert süreksiz ünsüz­leri içerir.

ÖRNEK

"Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur." cümlesinde, süreksiz sert sessiz harfler, aşağıdakilerden hangisinde yoktur?

A) muhtaç

B)olduğun

C)kanda

D) mevcuttur.

ÇÖZÜM

Süreksiz sert - sessiz ünsüzler p, ç, t, k seslendir.

"Muhtaç, kanda, mevcuttur" sözcüklerinde ı süreksiz sert sessiz harfler bulunmaktadır.

 

"Olduğun" sözcüğündeki "l, d, ğ, n" sesleri yumuşak sessizlerdir.

Yanıt: B

 

ANA SAYFA SES BİLGİSİ SES OLAYLARI ÜNLÜ UYUMLARI VURGU ÇALIŞMA KAĞITLARI
Anasayfa
Ses-Bilgisi-Hece
Sesler ve Özellikleri
Ünlü Uyumları
BÜU kurallar
KÜU-Kuralları
Ünsüzler 
Ünsüz Benzeşmesi
Ünsüz Yumuşaması
Ses Düşmesi
Ses Türemesi 
Ünlü Daralması
Kaynaştırma-Ulama
Sözcük-Cümle Vurgusu
Alıştırma1
Alıştırma2
Alıştırma3
Alıştırma4