SES BİLGİSİ

ÜNLÜ UYUMLARI

Ünlülerin sözcük içindeki dizilişleriyle ilgili iki kural vardır.

a) Büyük Ünlü (Kalınlık - İncelik) Uyumu

Birden fazla heceli Türkçe sözcüklerde kalın ünlülerden sonra kalın ünlüler, ince ünlülerden sonra da ince ünlüler gelir. Bu kurala "büyük ünlü uyumu" denir.

Büyük ünlü uyumu "kalınlık -incelik uyumu" olarak da adlandırılabilir,

kalın (a, ı, o, u)      —> kalın (a, ı, o, u): ağacı, duman

ince (e.i,ö, ü) ---->ince (e, i, ö, ü): ikilik, örnek  

ÖRNEK

'Çocuklar koşarken beni gördüler." cümlesinde, büyük ünlü uyumu kuralına uymayan kelime hangisidir?

A) Çocuklar    B) beni            C) koşarken    D) gördüler

ÇÖZÜM

Bir sözcüğün büyük ünlü uyumuna uyması için, sözcükte yer alan ünlülerin hepsinin kalın ya da hepsinin ince olması gerekir. "Koşarken " sözcüğünde "o " ve "a " sesleri kalın, "e " sesi ise incedir

Yanıt : B

 

ANA SAYFA SES BİLGİSİ SES OLAYLARI ÜNLÜ UYUMLARI VURGU ÇALIŞMA KAĞITLARI
Anasayfa
Ses-Bilgisi-Hece
Sesler ve Özellikleri
Ünlü Uyumları
BÜU kurallar
KÜU-Kuralları
Ünsüzler 
Ünsüz Benzeşmesi
Ünsüz Yumuşaması
Ses Düşmesi
Ses Türemesi 
Ünlü Daralması
Kaynaştırma-Ulama
Sözcük-Cümle Vurgusu
Alıştırma1
Alıştırma2
Alıştırma3
Alıştırma4