NABIZ VE TANSİYON
Kalp, her kasılışında basınç yaparak atardamarlara kan pompalar. Kan
basıncının etkisiyle damarlar genişler ve hemen ardından daralır. Kan,
damarlarda boğum boğum ileriye doğru gider. Kanın damarlardaki bu
hareketi, nabız dalgalarına sebep olur. Nabız, kalbin atış hızıyla aynı
hızdadır. Kanın damar duvarlarına yaptığı basınca tansiyon denir. Kalbin
kasılması sırasında oluşan basınca büyük tansiyon, kalbin dinlenmesi
sırasında oluşan basınca küçük tansiyon denir.
* Tansiyon:
Kalp, akciğerlerden temizlenmiş olarak dönen kanı -kasılarak- yüksek bir
basınçla atardamarlara iter. Sonra gevşeyerek akciğerlerden yeni kanın gelmesini
bekler. Kalbin kasılma sırasında damarlara yaptığı basınç 120 mm. civa basıncına
eşittir. Gevşeme sırasında bu basınç 80 mm.'ye düşer. Tansiyon ifade edilirken;
120 rakamına büyük tansiyon, 80 rakamına ise küçük tansiyon adı verilir. Çoğu
zaman, pratikte, bu rakamlar cm.'ye çevrilerek 12/8 şeklinde ifade edilir.
Tansiyon, doktor veya hemşire tarafından tansiyon aleti denen "Sfigmomanometre"
isimli cihazla ölçülür.
* Nabız:
Kalbin kasılıp gevşeyerek damarlara yaptığı basınca, halk arasında "kalp atışı"
denir. Kalp dakikada yaklaşık 60-80 defa kasılma (basınç) yapar. Buna vuruş
sayısı veya nabız adı verilir.
* Nabız Nasıl Ölçülür:
Nabzınızı vücudunuzun iki yerinden ölçmeniz mümkündür:
1. Boyunda, gırtlağın iki yanındaki atar damarlardan birine elinizin üç orta
parmağının iç yüzlerini bastırarak.
2. Yine elinizin üç orta parmağını bileğinizde, baş parmağınızın gerisindeki
oluğa bastırarak.
Bahsettiğimiz noktaların üzerine, parmaklarınızı bastırıp hafifçe sağa veya sola
kaydırarak nabız darbelerini hissettiğiniz yerde durunuz. Ondan sonra önünüze
saniye kolu veya sayıcısı bulunan bir saat koyun, 60 saniye müddetle darbeleri
sayınız.
Nabız, yaşlı kişilerde biraz düşme gösterebilir. Ayrıca efor, egsersiz ve
heyecan durumlarında artma olur.
Not: Yüksek ve düşük tansiyonlu olduğu halde, ciddi bir şikayeti olmayan
insanlar çoktur. Çünkü vücut kendisini bu tansiyona göre ayarlamış; her şey
yolunda gitmektedir.