KAN VE YAPISI
Kan Hücreleri
Alyuvar: Yapılarındaki hemoglobinden dolayı kana kırmızı rengini veren
hücrelerdir. Oluştuklarında çekirdeklidirler, ancak olgunlaştıklarında
çekirdeklerini kaybederler.
Alyuvarlar, solunum organlarından aldıkları oksijeni dokulara taşır ve
dokulardan alınan karbondioksitin solunum organlarına taşınmasına
yardımcı olurlar. Kandaki sayıları yaş, cinsiyet, yapılan iş ve yaşam
ortamının yüksekliğine göre değişir. Kemik iliğinde yapılarak kana
verilirler.
Akyuvarlar: Beyaz renkli iri
çekirdekli, büyük ve sabit bir şekli olmayan kan hücreleridir. Kemik
iliği ile lenf düğümlerinde ve dalak, timüs gibi lenf dokularında
üretilirler. Ömürleri birkaç gündür. Akyuvarlar, mikropları yutarak veya
onlara karşı antikor üreterek vücudun savunmasını sağlarlar. Yapı olarak
alyuvarlardan daha büyüktürler.
Kan pulcukları: Kemik iliğindeki iri
yapılı hücrelerden oluşan kandaki en küçük parçacıklardır. Tam bir hücre
yapısında olmadıklarından ömürleri kısadır. Kanın pıhtılaşmasını sağlar.
Böylece kan kaybını önlerler.
insanlarda A, B, AB, 0 olmak üzere dört çeşit kan grubu vardır. Kan
grupları bu adları, iki çeşit proteinden almıştır. Kanda bu
proteinlerden hangisi varsa kan grubu o harfle adlandırılır. A
proteinini taşıyanlar A grubu, B proteinini taşıyanlar B grubu, bu
proteinlerden hiç birini taşımayanlar 0 grubu ve her ikisini de
taşıyanlar AB grubudur. Her kan grubunun taşıdığı antikorlar da
birbirinden farklıdır.
PLAZMA:(Kan sıvısı) %
90’sudur.Geriye kalan kısmında glikoz, vitamin ,mineral ,yağ
,aminoasit,protein ,hormon,üre ,tuzlar ile vücudu mikroplara karşı
koruyan antikor ve pıhtılaşmayı sağlayan fibrinojen bulunur.
ALYUVAR (ERİTROSİT):
Kırmız kemik iliğinde , karaciğer ve dalakta üretilir.
Kana kırmızı rengi veren hemoglobin taşır.
Kanda en fazla bulunan çekirdeksiz hücrelerdir (1 mm kanda ortalama
3-5 milyon)
Hücre ve dokulara oksijen taşır.
Alyuvar sayısı ; yaşa , cinsiyete ve ortamdaki oksijen miktarına göre
değişir.
AKYUVAR (LÖKOSİT):
Kırmızı kemik iliğinde .lenf düğümlerinde ( dalak ve bademcik)
üretilir.
Belirli şekilleri olmayan , çekirdekli , beyaz kan hücreleridir.
Vücudu mikroplara karşı korur.
Mikropları yiyerek (fagositoz) veya mikropları öldürerek (antikorla)
vücudu korur.
Vücuda mikrop girmesi durumunda sayıları artar.
KAN PULCUKLARI (TROMBOSİT):
Kırmızı kemik iliğinde kan üreten dev hücrelerin parçalanmasıyla
oluşur.
Kanın pıhtılaşmasını sağlar.