![]() ![]() |
FEN VE TEKNOLOJİ | ![]() |
|||||||||||||||
| Hayvanları inceleyelim | |||||||||||||||||
|
•Hayvanlar omurgalı ve omurgasız olmak üzere iki grupta incelenmektedir. –Hayvanların bazılarında destek görevi yapan kemik ve kıkırdak dokulardan oluşmuş iskelet bulunur. •İskelette bulunan kemikler sert ve kırılgandır.
•Kemiklerin üzerindeki kaslar,kemiklerin hareket etmesini sağlar.
•İskelet,omurga ve ona bağlı kemiklerden oluşur.
•Omurga,boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan omur denilen kemik halkalardan oluşur.
•Omurgası olan hayvanlar grubuna omurgalı hayvanlar denir.
•Omurgalı hayvanlar iskelet yapıları ve yaşadıkları yere göre 5 gruba ayrılır.
|
|
|
||||||||||||||
|
BALIKLAR •Balıklar suda yaşarlar.
•Hamsi,kalkan,palamut,istavrit,çinekop,
köpek balığı tuzlu sularda(denizler)yaşar.
•Sazan,alabalık,yayın tatlı sularda (göl ve nehirler) yaşarlar.
ÖZELLİKLERİ •Suda yaşarlar.
•Vücutları yüzmeye elverişli pullarla kaplıdır.
•Solungaçlarıyla solunum yaparlar.
•İhtiyaç duydukları oksijeni sudan karşılarlar
•Sudaki küçük hayvan ve bitkilerle beslenirler.
•Yumurta ile çoğalırlar.
•İhtiyaç duydukları oksijeni sudan karşılarlar
•Sudaki küçük hayvan ve bitkilerle beslenirler.
•Yumurta ile çoğalırlar.
KURBAĞALAR •Hem karada hem suda yaşayan hayvanlardır.
•Genellikle bataklık ,sazlık,göl ve nehir gibi su kenarlarında bulunurlar.
•Yumurta ile çoğalırlar.
•Yumurtalarını durgun sulardaki ot ve sazların arasına bırakırlar.
ÖZELLİKLERİ •Derileri ince,nemli ve kaygandır.
•Yumurtadan çıkan kurbağalar suda yaşarlar,solungaçlarıyla solunum yaparlar.Büyüdükçe kuyrukları düşer,solungaçları kaybolur ve bacakları gelişerek ergin kurbağa haline gelirler.Bu gelişim ve değişime başkalaşım denir.
.Sinek ve böceklerle beslenirler.
SÜRÜNGENLER •Kaplumbağa,yılan,timsah,kertenkele,buka-lemun sürüngen hayvanlardır.
•Gövdeleri üzerinde sürünerek hareket ederler.
ÖZELLİKLERİ •Sürüngenlerin çoğu karada yaşar.
•Nemli tropikal ormanlarda,ılık yerlerde,sıcak ve kuru çöllerde yaşarlar.
•Üyeleri kısadır ya da tamamen körelmiştir.Bu sebeple karınlarının üzerinde sürünerek hareket ederler.
•Sürüngenlerin vücutları sert pullarla örtülüdür.
•Akciğerle soluk alıp verirler.
•Yumurta ile çoğalırlar.
•Yumurtaları sert kabukludur.
•Vücut sıcaklıkları bulundukları yerlere göre değişir.Soğukta uyuşuk,sıcakta hareketli olurlar.
•Çoğu kış uykusuna yatar.
•Yılan dışındakilerin ayakları vardır
•Yılanların üyeleri tamamen körelmiştir.
•Bazı türleri zehirlidir.
•Büyüme dönemlerinde sert pullarla kaplı derileri dar geldiği için zaman zaman deri değiştirirler.Buna gömlek değiştirme denir.
•Küçük hayvanlarla beslenirler.
•Besinlerini çiğnemeden yutarlar.
•Kertenkeleler sıcak bölgelerde yaşarlar.
•Yapışkan dilleriyle yakaladıkları böceklerle beslenirler.
•Tehlike anında kuyruklarını bırakırlar.Daha sonra kopan kuyruğun yerine yenisi çıkar.
•Bukalemunlar bir kertenkele çeşidi olmasına rağmen,pek çok özellikleriyle kertenkelelerden farklı özellik gösterir.
•Hızla renk değiştirme özelliğine sahiptirler.
•Bulundukları yerin rengine benzer renk kazanabilirler.Bu özellikleri sayesinde düşmanlarından gizlenebilirler.
• Genellikle kuyrukları gövdelerinden uzundur.
•Timsahların alt çeneleri sabit,üst çeneleri hareketlidir.
•Ekvatora yakın sıcak bölgelerdeki nehir ve göllerde yaşarlar.
•Arka ayak parmakları arası perdeli oldu-ğundan suda yüzerek hareket ederler.
•Kuş,balık ve memelilerle beslenirler.
•Kaplumbağaların vücutlarını düşman-larından koruyan bağa denilen taba-kayla kaplıdır.
•Çok yavaş hareket ederler.
•Kara kaplumbağaları otçuldur.
•Su kaplumbağaları ise küçük hayvanlar ve böceklerle beslenir.
UNUTMA Balıkların,kurbağaların ve sürüngenlerin vücut ısıları bulundukları ortama göre değişir.Böyle canlılara soğukkanlı canlılar denir.
KUŞLAR •Kuşların vücutları tüylerle kaplıdır ve kanatları vardır.
•Ön üyeleri kanat şeklindedir.
•Kemiklerin içinde hava bulunduğundan iskeletleri çok hafiftir.
ÖZELLİKLERİ •Kuşların vücutları tüylerle kaplıdır ve kanatları vardır.
•Ön üyeleri kanat şeklindedir.
•Kemiklerin içinde hava bulunduğundan iskeletleri çok hafiftir.
Beslenme şekilleri ve avlandıkları yere göre gaga
ve ayakları farklı yapıdadır.
•Yumurtayla çoğalırlar.
•Akciğer solunumu yaparlar.
•Kalpleri dört odacıklıdır.
•Dişleri yoktur.Besinlerini kursakta ıslatıp,katı veya taşlık denilen kaslı midelerinde bulunan taşlarlaöğüterek sindirirler.
•Vücut sıcaklıkları değişmez.(ortamın sıcak ve soğuk olması fark etmez)
•Vücut sıcaklıkları her zaman aynı olan hayvanlara sıcak kanlı hayvanlar denir.
MEMELİLER •Koyun,keçi,inek,at gibi hayvanlar yavrularını doğurarak meydana getirirler ve sütleriyle beslerler.
•Akciğer solunumu yaparlar.
•Kalpleri dört gözlüdür.
•Sıcak kanlı hayvanlardır.
•Büyük bir çoğunluğu karada yaşar.
•Bir çoğunun vücudu kıllarla kaplıdır.
Memeli hayvanlar beslenme şekilleri ve yaşadıkları yerlere göre beş grupta incelenir.
•Otla beslenen memeliler (otoburlar)
•Etle beslenen memeliler (etoburlar )
•Kemirici memeliler
•Uçan memeliler
•Yüzen memeliler
•Bitkilerle beslenirler.Bu nedenle otçul (otobur)Adını alırlar.
•At,koyun,inek,deve,fil…gibi hayvanlar otçuldur.
•Otla beslenen hayvanların çeneleri uzun ve azı dişleri gelişmiştir.
•Bu hayvanlardan bazıları kopardıkları otları çiğnemeden yutarlar.Dinlenme arasında yuttukları otları ağzına getirip çiğnemeye başlarlar.Bu hareketlerine geviş getirme denir.
•Geviş getiren hayvanlar:Koyun,keçi,sığır,deve,fil…
•Mideleri dört gözlüdür.
•Geviş getirmeyen hayvanlar:At,eşek,su aygırı
•Mideleri bölmeli değildir.
•Kopardıkları otları çiğnerler.
•Etle beslenirler.
•Kedi,köpek,aslan,kaplan,çakal,kurt gibi etle beslenen hayvanlara etobur (etçil) memeli hayvan denir.
•DİKKAT:Ayı,fare gibi memeliler hem et hem de otla beslenir.
•Bitkilerin kök,gövde ve meyvelerini ke-mirerek beslenirler.
•Tavşan,sincap,fare,kunduz…kemirici memelidir.
•Kesici dişleri çok gelişmiştir.
•Çok hızlı çoğalırlar.
•Uçan tek memeli,yarasadır.
•Mağara,harabe ve ağaç kovuklarında yaşarlar.
•Geceleri avlanırlar.
•Kulakları çok hassastır.
•Suda yaşarlar.
•Balina,fok,yunus gibi hayvanlardır.
•Balinalar memeli hayvanların en büyüğüdür.
•Derilerinin üstünde kıl veya tüy yoktur.
•Doğurarak çoğalırlar.
•Vücutlarında kemik ya da kıkırdaktan yapılmış iskelet bulunmayan hayvanlara omurgasız hayvanlar denir.
•Ahtapot,kelebek,deniz yıldızı,midye, sünger, böcekler,örümcek,solucan, deniz anası… omurgasızdır.
Omurgasız hayvanlar benzer özelliklerine
göre altı gruba ayrılır.
•Eklem bacaklılar
•Derisi dikenliler
•Selentereler
•Süngerler
•Solucanlar
•Yumuşakçalar EKLEM BACAKLILAR •Vücutları koruyucu bir kabut olan kitin ile kaplıdır.
•Vücutları halkalıdır.
•Gömlek değiştirerek büyürler.
•Dört grupta incelenir:
1.Böcekler (sinek ,kelebek…)
2.Kabuklular (yengeç,karides,ıstakoz…)
3.Çok ayaklılar (kırkayak)
4.Örümcekler
DERİSİ DİKENLİLER •Vücutları kalker parçalarından oluşan dikenli bir görünümü vardır.
•Deniz yıldızı
•Deniz kestanesi
SELENTERELER •Mercan
•Deniz anası
SOLUCANLAR •Vücutları halkadan oluşmuştur.
•Bazıları parazit olarak yaşar.
YUMUŞAKÇALAR •Karada ve suda yaşarlar.
•İstiridye,ahtapot,salyangoz,midye,mürekkep balığı
Hayvanlar yaşadıkları yere göre üç grupta incelenir. 1.Suda yaşayan hayvanlar
2.Karada yaşayan hayvanlar
3.Hem karada hem de suda yaşayan hayvanlar
|
|
|
|||||||||||||||